Thời gian gần đây, tại một số địa bàn sản xuất lúa trên địa bàn tỉnh Cà Mau xuất hiện tình trạng người dân sử dụng thiết bị bay không người lái (drone) để phun thuốc diệt ốc bươu vàng có độc tính cao trong quá trình cải tạo đất, chuẩn bị sản xuất lúa. Việc sử dụng thuốc không đúng quy định đã gây chết cá, ảnh hưởng đến các loài thủy sản, sinh vật có ích, làm ô nhiễm môi trường và suy giảm nguồn lợi thủy sản.

Trước thực trạng trên, UBND tỉnh Cà Mau yêu cầu các sở, ngành, địa phương tăng cường quản lý, tuyên truyền và hướng dẫn người dân sử dụng thuốc bảo vệ thực vật, thuốc diệt ốc bươu vàng đúng quy định, góp phần bảo vệ môi trường, hệ sinh thái và nguồn lợi thủy sản.

Ưu tiên biện pháp an toàn, quản lý dịch hại tổng hợp

Để phòng trừ ốc bươu vàng và các đối tượng dịch hại trên cây lúa hiệu quả, an toàn, ngành chuyên môn khuyến cáo người dân tăng cường áp dụng các biện pháp quản lý tổng hợp, ưu tiên biện pháp sinh học, thủ công và quản lý dịch hại tổng hợp (IPM), hạn chế sử dụng thuốc hóa học.

Đối với trường hợp cần sử dụng thuốc bảo vệ thực vật, thuốc diệt ốc, người dân phải lựa chọn sản phẩm nằm trong danh mục được phép lưu hành; sử dụng đúng đối tượng, đúng kỹ thuật, đúng liều lượng và đúng hướng dẫn. Tuyệt đối không sử dụng các loại thuốc có độc tính cao gây ảnh hưởng đến cá, các loài thủy sản, sinh vật có ích và môi trường.

Việc phun thuốc bằng thiết bị bay không người lái (drone) cần được thực hiện đúng kỹ thuật, bảo đảm an toàn và tuân thủ các quy định về sử dụng thuốc bảo vệ thực vật. Người dân không nên tự ý sử dụng hóa chất có độc tính cao để xử lý ốc bươu vàng, đặc biệt tại các khu vực có kết nối với ao, mương, kênh, rạch, vùng nuôi thủy sản, nhằm tránh gây ô nhiễm nguồn nước và thiệt hại đến nguồn lợi thủy sản.

Gắn sản xuất lúa với bảo vệ môi trường và nguồn lợi thủy sản

Cà Mau là địa phương có thế mạnh về sản xuất nông nghiệp gắn với nuôi trồng thủy sản. Nhiều vùng sản xuất lúa có hệ thống kênh, mương và thủy vực liên thông, vì vậy việc sử dụng thuốc bảo vệ thực vật không đúng quy định có thể gây tác động lan truyền, ảnh hưởng trực tiếp đến hệ sinh thái thủy sinh và hoạt động sản xuất của người dân.

Do đó, bảo vệ nguồn lợi thủy sản không chỉ là trách nhiệm của cơ quan quản lý mà còn cần sự chung tay của từng hộ sản xuất. Mỗi người dân cần nâng cao ý thức trong lựa chọn và sử dụng thuốc bảo vệ thực vật; không sử dụng thuốc ngoài danh mục, thuốc có độc tính cao hoặc sử dụng thuốc sai quy định gây ảnh hưởng đến môi trường và nguồn lợi thủy sản.

Người dân cần chủ động thực hiện các biện pháp phòng trừ ốc bươu vàng theo hướng dẫn của cơ quan chuyên môn; tăng cường bắt thủ công, thu gom ổ trứng, vệ sinh đồng ruộng và áp dụng các biện pháp quản lý dịch hại tổng hợp phù hợp với điều kiện sản xuất. Đây là những giải pháp thiết thực nhằm giảm sự phụ thuộc vào thuốc hóa học, giảm chi phí sản xuất, bảo vệ sức khỏe con người và duy trì cân bằng sinh thái đồng ruộng.

Tăng cường kiểm tra, tuyên truyền và xử lý vi phạm

UBND tỉnh yêu cầu ngành Nông nghiệp và Môi trường phối hợp với UBND các xã, phường tăng cường hướng dẫn người dân áp dụng các biện pháp quản lý tổng hợp đối với ốc bươu vàng và các đối tượng dịch hại trên cây lúa theo hướng an toàn, hiệu quả; đồng thời tăng cường kiểm tra việc kinh doanh, sử dụng thuốc bảo vệ thực vật trong sản xuất lúa.

Các trường hợp vi phạm sẽ được kịp thời phát hiện, xử lý hoặc tham mưu cấp có thẩm quyền xử lý nghiêm theo quy định của pháp luật. Nội dung bảo vệ nguồn lợi thủy sản cũng được lồng ghép trong công tác quản lý sản xuất nông nghiệp, tập huấn và chuyển giao kỹ thuật, qua đó nâng cao nhận thức của người dân về sử dụng thuốc bảo vệ thực vật an toàn, hiệu quả, gắn với bảo vệ môi trường.

Các địa phương có sản xuất lúa được yêu cầu đẩy mạnh tuyên truyền, vận động người dân thực hiện đúng hướng dẫn của cơ quan chuyên môn; tăng cường kiểm tra địa bàn, kịp thời phát hiện, ngăn chặn và xử lý các trường hợp sử dụng thuốc gây thiệt hại đến nguồn lợi thủy sản. Đồng thời, phát huy vai trò của cộng đồng, vận động Nhân dân tham gia giám sát và tố giác các hành vi vi phạm.

Chung tay xây dựng nền sản xuất nông nghiệp an toàn, bền vững

Bảo vệ môi trường và nguồn lợi thủy sản là yêu cầu quan trọng trong phát triển nông nghiệp theo hướng an toàn, bền vững. Việc phòng trừ ốc bươu vàng cần được thực hiện trên nguyên tắc hiệu quả nhưng không đánh đổi môi trường và nguồn lợi tự nhiên.

Mỗi nông dân hãy là một người sản xuất có trách nhiệm: sử dụng thuốc bảo vệ thực vật đúng danh mục, đúng đối tượng, đúng liều lượng, đúng kỹ thuật và đúng thời điểm; ưu tiên các biện pháp sinh học, thủ công và quản lý dịch hại tổng hợp; tuyệt đối không sử dụng hóa chất gây nguy hại cho môi trường và nguồn lợi thủy sản.

Cùng với sự vào cuộc của các ngành, các cấp và sự đồng hành của người dân, Cà Mau hướng đến xây dựng nền sản xuất lúa an toàn, thân thiện với môi trường, bảo vệ hệ sinh thái và nguồn lợi thủy sản, góp phần phát triển nông nghiệp xanh, bền vững và nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân.

(Chi tiết tại: Tăng cường quản lý việc sử dụng thuốc diệt ốc bươu vàng, bảo vệ môi trường và nguồn lợi thủy sản)

Thúy Lam, TTKN