Nhận diện thách thức từ hiện tượng El Nino

Theo dự báo mới nhất từ Đài Khí tượng Thủy văn tỉnh Cà Mau, hiện tượng ENSO đã chính thức chuyển sang trạng thái El Nino với cường độ tăng dần. Đáng chú ý, tổng lượng mưa trong các tháng 8 và 9 năm nay được dự báo sẽ thấp hơn trung bình nhiều năm, xuất hiện các đợt hạn bà chằn kéo dài từ 5 - 10 ngày. Mùa mưa có khả năng kết thúc sớm hơn từ 5 - 10 ngày (khoảng nửa đầu tháng 11), dẫn đến nguy cơ hạn hán và xâm nhập mặn trong mùa khô 2026 - 2027 đến sớm và gay gắt hơn.

Trước tình hình thời tiết diễn biến phức tạp, Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Cà Mau đã kịp thời ban hành Thông báo số 381/TB-SNNMT nhằm hướng dẫn khung lịch thời vụ xuống giống và cơ cấu giống lúa phù hợp, giúp bà con nông dân chủ động bảo vệ sản xuất.

Để giảm thiểu tối đa thiệt hại cuối vụ do mặn xâm nhập sớm, ngành nông nghiệp tỉnh khuyến cáo phân chia lịch xuống giống thành 2 đợt chính:

Đợt 1 (Từ 20/8 đến 15/9/2026): Áp dụng cho vùng đất cao đến trung bình, chủ động nước và dễ rửa mặn. Nếu chọn phương pháp cấy, bà con gieo mạ từ 20/7 đến 10/8 và cấy từ 20/8 đến 31/8. Nếu sạ thẳng, tiến hành từ 01/9 đến 15/9. Đợt này áp dụng cho 100% diện tích các xã phía Bắc như Phong Hiệp, Phong Thạnh, Long Điền... và các xã phía Nam như Tân Lộc, Khánh Bình, Trần Văn Thời...

Đợt 2 (Từ 15/9 đến 30/9/2026): Áp dụng riêng cho các vùng đất trũng thấp, rửa mặn chậm. Thời gian gieo mạ từ 15/8 đến 30/8, bắt đầu cấy hoặc sạ thẳng tập trung từ giữa đến cuối tháng 9. Các địa bàn trọng điểm gồm diện tích còn lại của đợt 1 và 100% diện tích các xã Biển Bạch, Hồ Thị Kỷ, Khánh Lâm, U Minh.

Ưu tiên cơ cấu giống chịu mặn, chất lượng cao

Bên cạnh thời vụ, việc lựa chọn giống lúa đạt chuẩn, kháng sâu bệnh và chịu phèn mặn là yếu tố then chốt. Cơ cấu giống năm nay ưu tiên các nhóm lúa đáp ứng tốt nhu cầu thị trường xuất khẩu và tiêu dùng:

Nhóm lúa chất lượng cao, thơm đặc sản: ST24, ST25, BL9, OM5451, OM18, Đài Thơm 8, Hương Châu 6...

Nhóm phục vụ chế biến: OM2517, B-TE1, OM576...

Vùng khó khăn, trũng thấp: Tiếp tục duy trì các giống lúa mùa địa phương ổn định như Một bụi đỏ, Một bụi trắng, Một bụi bờ đìa.

Ngành nông nghiệp nhấn mạnh, ngay sau khi kết thúc vụ nuôi tôm, bà con cần tranh thủ các cơn mưa đầu mùa để tháo nước và rửa mặn liên tục. Trước khi gieo sạ hoặc cấy, việc kiểm tra nguồn nước ruộng là bắt buộc; tuyệt đối chỉ xuống giống khi độ mặn dưới 2‰ để bảo đảm lúa phát triển an toàn. Tùy thuộc vào diễn biến mưa và nguồn nước ngọt bổ sung từ hệ thống điều tiết, các địa phương cần linh hoạt điều chỉnh, chủ động chuyển đổi lịch trình giữa các đợt để hạn chế tối đa rủi ro thiên tai.

(Chi tiết tại: Hướng dẫn lịch thời vụ xuống giống và cơ cấu giống lúa cho sản xuất lúa tôm năm 2026-2027 trên địa bàn tỉnh Cà Mau)

Việt Khái, TTKN