Trong khuôn khổ triển khai Đề án “Phát triển bền vững một triệu héc-ta chuyên canh lúa chất lượng cao và phát thải thấp gắn với tăng trưởng xanh vùng Đồng bằng sông Cửu Long đến năm 2030”, ngày 15/09/2026 Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật tỉnh Cà Mau phối hợp cùng Viện Nghiên cứu Lúa gạo Quốc tế (IRRI) và Hiệp hội Ngành hàng Lúa gạo Việt Nam (VIETRISA)  tổ chức chương trình tập huấn giảng viên nguồn về quản lý dinh dưỡng chính xác và đánh giá mức độ tuân thủ quy trình sản xuất, góp phần nâng cao năng lực cho đội ngũ cán bộ kỹ thuật, khuyến nông và lực lượng triển khai Đề án tại cơ sở.

Hình: Cán bộ tham gia tập huấn

Chương trình tập huấn không chỉ cung cấp kiến thức chuyên môn mà còn hướng dẫn học viên tiếp cận các công cụ số trong quản lý dinh dưỡng, tiếp cận khung đánh tuân thủ theo quy trình đạt chuẩn “Gạo Việt xanh phát thải thấp”. Đây là những nội dung thiết thực, tạo nền tảng để cán bộ kỹ thuật có thể trực tiếp hỗ trợ nông dân chuyển từ sản xuất theo kinh nghiệm sang sản xuất dựa trên quy trình, dữ liệu và nhu cầu thực tế của đồng ruộng.

Cập nhật nhiều nội dung thiết thực về sản xuất lúa chất lượng cao, phát thải thấp

Tại buổi tập huấn, các học viên được nghe các báo cáo chuyên đề xoay quanh những nội dung trọng tâm của Đề án một triệu héc-ta.

Trong đó, chuyên đề về nhãn hiệu “Gạo Việt sạch, phát thải thấp” và công cụ ViriCert giúp học viên hiểu rõ hơn về yêu cầu nhận diện, đánh giá và xác nhận mức độ tuân thủ của vùng sản xuất. Việc ứng dụng công cụ số trong đánh giá góp phần chuẩn hóa việc ghi nhận thông tin sản xuất, tạo cơ sở để minh chứng cho quá trình thực hiện quy trình tại từng vùng nguyên liệu.

Một nội dung được đặc biệt quan tâm là quản lý dinh dưỡng chính xác và công cụ bón phân đúng – Rice Crop Manager (RCM). Thay vì áp dụng một công thức phân bón chung cho toàn vùng sản xuất, quản lý dinh dưỡng chính xác hướng đến việc xác định nhu cầu dinh dưỡng phù hợp với điều kiện đất đai, giống lúa, mùa vụ và phương thức canh tác. Qua đó, lượng phân bón được sử dụng hợp lý hơn, hạn chế tình trạng bón thừa hoặc thiếu dinh dưỡng, góp phần giảm chi phí và nâng cao hiệu quả sản xuất.

Học đi đôi với hành, trực tiếp sử dụng công cụ Rice Crop Manager

Không dừng lại ở phần lý thuyết, các học viên được chia nhóm để thực hành sử dụng công cụ Rice Crop Manager (RCM).

Thông qua bài tập thực hành, học viên từng bước tiếp cận phương pháp thu thập thông tin đồng ruộng, xác định các yếu tố liên quan đến nhu cầu dinh dưỡng và sử dụng công cụ để đưa ra khuyến cáo bón phân phù hợp.

Việc thực hành trực tiếp giúp học viên hiểu rõ hơn cách vận hành công cụ, đồng thời có thêm kỹ năng để hướng dẫn lại cho nông dân tại địa phương. Đây cũng là cơ sở để đưa quản lý dinh dưỡng chính xác từ nội dung tập huấn vào thực tiễn sản xuất.

Hình: Học viên thực hành xây dựng kế hoạch

Xây dựng kế hoạch nhân rộng tại cấp xã

Một nội dung quan trọng khác của chương trình là học viên được hướng dẫn xây dựng kế hoạch nhân rộng quản lý dinh dưỡng chính xác trong Đề án một triệu héc-ta tại cấp xã.

Theo đó, các nhóm học viên cùng trao đổi, phân tích điều kiện thực tế và xây dựng phương án triển khai phù hợp với từng địa bàn. Cách làm này giúp học viên không chỉ nắm được “làm như thế nào” mà còn xác định được “triển khai ở đâu, với ai, bằng cách nào và nhân rộng ra sao”.

Đặc biệt, việc lấy nông dân làm trung tâm được xem là yếu tố then chốt. Cán bộ khuyến nông cần đóng vai trò kết nối, hướng dẫn và đồng hành cùng nông dân trong suốt quá trình thực hiện, thay vì chỉ chuyển giao một chiều các tiến bộ kỹ thuật.

Đánh giá tuân thủ quy trình bằng công cụ ViriCert

Bên cạnh quản lý dinh dưỡng, chương trình còn chú trọng đến đánh giá mức độ tuân thủ quy trình sản xuất thông qua công cụ ViriCert.

Việc số hóa quá trình đánh giá giúp cán bộ kỹ thuật có thể theo dõi, ghi nhận và đánh giá việc thực hiện các tiêu chí của quy trình trên diện tích sản xuất. Đây là bước quan trọng nhằm tăng tính minh bạch, tạo cơ sở đánh giá chất lượng vùng sản xuất và phục vụ quá trình hình thành các vùng nguyên liệu lúa chất lượng cao, phát thải thấp.

Từ việc sử dụng công cụ, học viên có thể tiếp cận phương pháp đánh giá mức độ tuân thủ quy trình trên diện tích sản xuất, qua đó hỗ trợ công tác quản lý, giám sát và từng bước chuẩn hóa vùng sản xuất theo yêu cầu của Đề án.

Từ tập huấn đến triển khai thực tế

Đây là những công cụ có ý nghĩa thiết thực trong quá trình chuyển đổi phương thức sản xuất lúa theo hướng hiện đại, giảm đầu vào, nâng cao hiệu quả và giảm phát thải. Đặc biệt, khi được triển khai đồng bộ, quản lý dinh dưỡng chính xác sẽ góp phần giúp nông dân sử dụng phân bón hiệu quả hơn, giảm chi phí sản xuất và hạn chế những tác động không cần thiết đến môi trường.

Đối với công tác khuyến nông, kết quả của chương trình tập huấn là cơ sở quan trọng để đội ngũ cán bộ từng bước đưa các giải pháp kỹ thuật và công cụ quản lý vào thực tiễn, góp phần thực hiện hiệu quả mục tiêu của Đề án một triệu héc-ta: xây dựng vùng chuyên canh lúa chất lượng cao, phát thải thấp, nâng cao thu nhập cho người trồng lúa và hướng đến nền sản xuất nông nghiệp xanh, bền vững.

Ngọc Như, TTKN