Trước dự báo thời tiết những tháng cuối năm 2026 có nhiều yếu tố bất lợi cho sản xuất lúa – tôm, Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Cà Mau vừa đề nghị các đơn vị trực thuộc Sở và UBND các xã, phường tăng cường chỉ đạo, chủ động chuẩn bị các điều kiện cần thiết cho sản xuất vụ lúa – tôm năm 2026 – 2027.

Thời tiết dự báo không thuận lợi cho sản xuất lúa – tôm

Theo dự báo của Đài Khí tượng Thủy văn tỉnh Cà Mau, từ tháng 8 đến tháng 10/2026, hiện tượng ENSO được dự báo tiếp tục duy trì trạng thái El Nino và có xu hướng mạnh dần. Nhiệt độ trung bình tháng 8 – 9 có khả năng cao hơn trung bình nhiều năm từ 0,5 – 1,0°C; tháng 10 cao hơn từ 0,7 – 1,5°C. Lượng mưa tháng 8 và tháng 9 phổ biến xấp xỉ trung bình nhiều năm, trong khi tháng 10 có khả năng thấp hơn từ 20 – 30%.

Trong thời gian từ tháng 11/2026 đến tháng 01/2027, El Nino tiếp tục được dự báo duy trì với cường độ mạnh đến rất mạnh. Nhiệt độ trung bình phổ biến cao hơn trung bình nhiều năm từ 0,5 – 1,5°C; tổng lượng mưa các tháng có khả năng thấp hơn trung bình nhiều năm. Đặc biệt, mùa mưa năm 2026 có khả năng kết thúc trong nửa đầu tháng 11, sớm hơn trung bình nhiều năm khoảng 5 – 10 ngày.

Những diễn biến trên cho thấy điều kiện thời tiết có thể không thuận lợi cho trà lúa – tôm, đồng thời làm gia tăng nguy cơ thiếu nước ngọt, hạn hán và xâm nhập mặn đến sớm trong mùa khô 2026 – 2027. Vì vậy, việc chủ động chuẩn bị sản xuất, nhất là công tác rửa mặn, cần được thực hiện sớm.

Rửa mặn là nhiệm vụ trọng tâm trước khi xuống giống

Sở Nông nghiệp và Môi trường yêu cầu các địa phương tăng cường kiểm tra tiến độ chuẩn bị sản xuất, trong đó tập trung vào công tác rửa mặn, cải tạo đồng ruộng, chuẩn bị giống, nguồn nước và các điều kiện phục vụ sản xuất.

Ngành chuyên môn khuyến cáo nông dân tranh thủ các đợt mưa giữa và cuối tháng 8 để tập trung rửa mặn, không chờ đến sát thời điểm xuống giống mới thực hiện. Người dân cần chủ động lấy nước ngọt khi điều kiện cho phép, thực hiện lấy nước – ngâm – tháo nước nhiều lần nhằm giảm độ mặn trong đất và trên mặt ruộng.

Đặc biệt, cần kiểm tra độ mặn trước khi gieo sạ và chỉ xuống giống khi đồng ruộng đã được rửa mặn đạt yêu cầu, độ mặn dưới 2‰. Tuyệt đối không gieo sạ khi độ mặn trong đất, nước còn cao nhằm hạn chế thiệt hại do xuống giống sớm hoặc khi chưa đủ điều kiện.

Trung tâm Khuyến nông Cà Mau sẽ tiếp tục chỉ đạo cán bộ kỹ thuật bám sát địa bàn, phối hợp với các phòng chuyên môn và Trung tâm Công ích các xã, phường tăng cường tuyên truyền, hướng dẫn nông dân thực hiện đúng quy trình kỹ thuật sản xuất lúa – tôm; lựa chọn giống lúa phù hợp, có khả năng chịu mặn, chống chịu sâu bệnh và thích ứng với điều kiện sản xuất của từng vùng.

Xuống giống đúng lịch thời vụ

Đối với những khu vực đã rửa mặn đạt yêu cầu, địa phương cần tập trung tổ chức xuống giống đợt 1 từ ngày 20/8/2026 đến ngày 15/9/2026, nhằm tận dụng điều kiện thời tiết thuận lợi, giúp cây lúa sinh trưởng tốt và hạn chế ảnh hưởng của việc mùa mưa kết thúc sớm.

Đối với những khu vực chưa đủ điều kiện, tiếp tục tập trung rửa mặn và chuẩn bị đồng ruộng để xuống giống đợt 2 từ ngày 15/9/2026 đến ngày 30/9/2026. Các địa phương cần hạn chế tối đa tình trạng xuống giống ngoài khung thời vụ.

Việc xuống giống tập trung, đồng loạt theo lịch thời vụ không chỉ giúp cây lúa sinh trưởng thuận lợi mà còn tạo điều kiện thuận lợi cho công tác quản lý dịch hại, điều tiết nguồn nước và nâng cao hiệu quả sản xuất.

Chủ động nguồn nước, bảo đảm sản xuất

Cùng với công tác rửa mặn, các đơn vị chuyên môn được yêu cầu rà soát hệ thống thủy lợi, cống điều tiết và tuyến kênh phục vụ sản xuất; kịp thời sửa chữa, khắc phục các công trình hư hỏng, bảo đảm khả năng cấp và thoát nước.

Các địa phương cần theo dõi chặt chẽ diễn biến thời tiết, thủy văn, độ mặn và lượng mưa; chủ động điều tiết nguồn nước, hướng dẫn người dân tranh thủ lấy nước ngọt và rửa mặn đúng thời điểm, nâng cao hiệu quả sử dụng hệ thống thủy lợi.

Sở Nông nghiệp và Môi trường cũng đề nghị các xã, phường đẩy mạnh thông tin, tuyên truyền trên hệ thống truyền thanh cơ sở, thông qua tổ hợp tác, hợp tác xã và tổ khuyến nông cộng đồng để người dân nắm chắc diễn biến thời tiết, lịch thời vụ, kỹ thuật rửa mặn và các khuyến cáo của ngành chuyên môn.

Chủ động từ sớm để bảo vệ hiệu quả vụ lúa – tôm

Vụ lúa – tôm năm 2026 – 2027 được dự báo sản xuất trong điều kiện thời tiết có nhiều diễn biến bất lợi. Do đó, việc chủ động rửa mặn, cải tạo đồng ruộng, chuẩn bị giống, kiểm tra độ mặn và xuống giống đúng lịch có ý nghĩa quan trọng trong việc giảm thiểu rủi ro và nâng cao hiệu quả sản xuất.

Ngành Nông nghiệp và Môi trường khuyến cáo nông dân không chủ quan trước nguy cơ mùa mưa kết thúc sớm, hạn hán và xâm nhập mặn đến sớm trong mùa khô. Người dân cần thường xuyên cập nhật thông tin từ cơ quan chuyên môn và chính quyền địa phương, thực hiện nghiêm lịch thời vụ và chỉ gieo sạ khi ruộng đã bảo đảm điều kiện về độ mặn.

Với sự chủ động của chính quyền địa phương, ngành chuyên môn và người dân, công tác chuẩn bị sản xuất vụ lúa – tôm năm 2026 – 2027 sẽ được triển khai đồng bộ, đúng thời vụ, góp phần hạn chế rủi ro do thời tiết và thực hiện hiệu quả các mục tiêu sản xuất đề ra.

Thúy Lam, TTKN