Trong những năm gần đây, mô hình nuôi tôm quảng canh cải tiến đã trở thành hướng sản xuất chủ lực của nhiều hộ dân tại Cà Mau nhờ chi phí đầu tư phù hợp, tận dụng tốt điều kiện tự nhiên và mang lại hiệu quả kinh tế ổn định. Tuy nhiên, vào thời điểm giao mùa từ nắng sang mưa hoặc từ mưa sang nắng, môi trường ao nuôi thường biến động mạnh, làm tôm dễ bị sốc, giảm sức đề kháng và phát sinh dịch bệnh. Vì vậy, việc quản lý tốt môi trường ao nuôi trong giai đoạn này có ý nghĩa đặc biệt quan trọng.

Những yếu tố môi trường dễ biến động trong thời điểm giao mùa

Khi thời tiết thay đổi đột ngột, các yếu tố như nhiệt độ, độ mặn, pH, độ kiềm và hàm lượng oxy hòa tan trong ao thường biến động lớn. Đặc biệt, những cơn mưa đầu mùa có thể làm giảm nhanh độ mặn và pH, gây phân tầng nước, khiến tôm nổi đầu, bỏ ăn hoặc chết rải rác.

Ngoài ra, lượng chất hữu cơ tích tụ lâu ngày dưới đáy ao kết hợp với thời tiết bất lợi sẽ tạo điều kiện cho khí độc như NH₃, H₂S phát sinh, ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe tôm nuôi.

 Hộ ông Võ Văn Giới ấp Lung Rong, xã Định Thành, tỉnh Cà Mau

Một số biện pháp quản lý môi trường cần thực hiện

1. Chủ động theo dõi các chỉ tiêu môi trường

Người nuôi cần thường xuyên kiểm tra các yếu tố môi trường như:

pH nước: duy trì từ 7,5 – 8,5

Độ kiềm: từ 80 – 120 mg/lít

Oxy hòa tan: trên 4 mg/lít

Độ mặn phù hợp với giai đoạn phát triển của tôm

Nên đo môi trường vào sáng sớm và chiều mát để kịp thời phát hiện biến động bất thường và có hướng xử lý phù hợp.

2. Quản lý nguồn nước chặt chẽ

Trong giai đoạn giao mùa, cần hạn chế lấy nước trực tiếp từ bên ngoài vào ao nuôi khi chưa qua xử lý. Nguồn nước cấp phải được lắng lọc kỹ, diệt khuẩn trước khi đưa vào ao.

Đối với những ao có mực nước thấp, cần duy trì mực nước từ 1,2 – 1,5 mét nhằm hạn chế biến động nhiệt độ và độ mặn.

3. Tăng cường cải tạo đáy ao

Định kỳ sử dụng chế phẩm sinh học để phân hủy chất hữu cơ, giảm khí độc và ổn định môi trường đáy ao. Không nên lạm dụng hóa chất xử lý môi trường vì dễ gây mất cân bằng hệ vi sinh có lợi.

Đồng thời, cần vệ sinh cống, bọng, khơi thông dòng chảy nhằm hạn chế ô nhiễm cục bộ trong ao nuôi.

 Thu hoạch tôm hộ ông Mai Quốc Toàn  ấp Lung Rong, xã Định Thành, tỉnh Cà Mau

4. Bổ sung khoáng và vitamin cho tôm

Khi thời tiết thay đổi thất thường, tôm thường giảm sức đề kháng. Người nuôi nên bổ sung vitamin C, khoáng chất và men tiêu hóa vào thức ăn để giúp tôm tăng khả năng chống chịu với môi trường bất lợi.

Đối với mô hình quảng canh cải tiến có kết hợp cho ăn bổ sung, cần điều chỉnh lượng thức ăn phù hợp theo thời tiết, tránh dư thừa gây ô nhiễm nước.

5. Chủ động phòng bệnh

Thực hiện nguyên tắc “phòng bệnh hơn chữa bệnh”, không thả nuôi mật độ quá cao, lựa chọn con giống khỏe mạnh, có nguồn gốc rõ ràng và đã qua kiểm dịch.

Khi phát hiện tôm có dấu hiệu bất thường như giảm ăn, nổi đầu, bơi lờ đờ hoặc đổi màu, cần báo ngay cho cán bộ kỹ thuật địa phương để được hướng dẫn xử lý kịp thời.

Khuyến cáo đối với người nuôi

Hiện nay, tình hình thời tiết diễn biến ngày càng phức tạp do ảnh hưởng của biến đổi khí hậu. Vì vậy, người nuôi tôm quảng canh cải tiến cần nâng cao ý thức quản lý môi trường ao nuôi, thường xuyên cập nhật thông tin dự báo thời tiết và áp dụng đồng bộ các biện pháp kỹ thuật nhằm hạn chế rủi ro, bảo vệ năng suất và hiệu quả sản xuất.

Ngành nông nghiệp khuyến cáo bà con không nên chủ quan trong thời điểm giao mùa, bởi đây là giai đoạn dễ phát sinh dịch bệnh trên tôm nuôi. Việc quản lý tốt môi trường ao nuôi không chỉ giúp tôm sinh trưởng ổn định mà còn góp phần phát triển nghề nuôi tôm bền vững tại địa phương.

Việt Tân, TTKN