Sau thời gian triển khai thực hiện, dự án "Xây dựng mô hình sản xuất giống lúa BL9 theo hướng hữu cơ cho vùng tôm - lúa huyện Hồng Dân, tỉnh Bạc Liêu" do Trung tâm Khuyến nông tỉnh Cà Mau chủ trì đã hoàn thành các mục tiêu và nội dung theo thuyết minh được phê duyệt. Kết quả thực hiện đã góp phần hoàn thiện quy trình kỹ thuật sản xuất giống lúa BL9 theo hướng hữu cơ, phù hợp với điều kiện sinh thái vùng tôm - lúa, đồng thời tạo cơ sở cho việc chuyển giao và nhân rộng mô hình trong thời gian tới.

Trước khi triển khai xây dựng mô hình, dự án đã khảo sát hiện trạng sản xuất của 60 hộ nông dân vùng tôm - lúa nhằm đánh giá tập quán canh tác và nhu cầu thực tế của người dân. Kết quả cho thấy đa số nông hộ vẫn duy trì phương thức sản xuất truyền thống, sử dụng chủ yếu phân bón vô cơ và thuốc bảo vệ thực vật hóa học, trong khi việc áp dụng phân hữu cơ còn rất hạn chế. Từ kết quả khảo sát này, dự án đã xây dựng quy trình canh tác giống lúa BL9 theo hướng hữu cơ phù hợp với điều kiện sản xuất tại địa phương và làm cơ sở triển khai mô hình.

Ảnh: Bón lót phân hữu cơ trước khi gieo sạ

Trong quá trình triển khai, dự án đã xây dựng mô hình sản xuất giống lúa BL9 theo hướng hữu cơ với quy mô 10 ha, đồng thời bố trí 10 ha sản xuất đối chứng để đánh giá hiệu quả của quy trình canh tác tại xã Hồng Dân, tỉnh Cà Mau. Kết quả theo dõi cho thấy giống lúa BL9 sinh trưởng, phát triển tốt trong điều kiện vùng tôm – lúa.

Ảnh: Ruộng mô hình sản xuất BL9 hữu cơ tại hộ ông Võ Dức Toàn

Mô hình đã mang lại nhiều kết quả nổi bật: số lần sử dụng thuốc bảo vệ thực vật giảm từ 8 xuống còn 3 lần/vụ (giảm 62,5%), chi phí thuốc bảo vệ thực vật giảm gần 72%, lợi nhuận đạt 22,715 triệu đồng/ha. Với diện tích thực hiện 10 ha, dự án thu được 52,6 tấn lúa giống BL9, vượt 31,5% so với mục tiêu sản lượng 40 tấn đã đề ra.

Ảnh: Thực hiện thu thập số liệu các chỉ tiêu nông học

Mặc dù năng suất thấp hơn mô hình đối chứng, nhưng nhờ giá bán sản phẩm cao hơn và chi phí đầu vào được tiết giảm nên lợi nhuận của mô hình vẫn đạt tương đương phương thức sản xuất truyền thống.

Kết quả phân tích đất, nước và hạt lúa sau thu hoạch cho thấy các chỉ tiêu kim loại nặng và dư lượng thuốc bảo vệ thực vật đều đạt quy định hiện hành, khẳng định quy trình sản xuất theo hướng hữu cơ vừa tạo ra sản phẩm an toàn, vừa góp phần bảo vệ môi trường và duy trì hệ sinh thái vùng tôm - lúa.

Nhằm tổng kết, đánh giá kết quả thực hiện mô hình và định hướng nhân rộng trong thời gian tới, dự án đã tổ chức hội thảo tổng kết tại HTX Hòa Phát, ấp Tà Ky, xã Hồng Dân, tỉnh Cà Mau (trước đây là xã Ninh Hòa, huyện Hồng Dân, tỉnh Bạc Liêu). Tham dự hội thảo có đại diện Trung tâm Khuyến nông tỉnh Cà Mau, Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật, Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Cà Mau, Phòng Kinh tế xã Hồng Dân và 40 nông dân trong vùng thực hiện dự án đã trực tiếp tham quan ruộng mô hình, đánh giá khả năng sinh trưởng, phát triển của giống lúa BL9 và thảo luận về hiệu quả của quy trình canh tác theo hướng hữu cơ. Phần lớn nông dân tham dự đánh giá giống BL9 có khả năng thích nghi tốt với điều kiện vùng tôm - lúa, quy trình canh tác phù hợp với thực tế sản xuất, giúp giảm sử dụng thuốc bảo vệ thực vật nhưng vẫn đảm bảo hiệu quả kinh tế, đồng thời bày tỏ mong muốn tiếp tục được hỗ trợ mở rộng mô hình trong các vụ sản xuất tiếp theo.

Ảnh: Đại biểu và bà con nông dân tham gia hội thảo tổng kết dự án

Với những kết quả đạt được, dự án đã được Hội đồng tư vấn đánh giá, nghiệm thu nhiệm vụ khoa học và công nghệ cấp tỉnh nghiệm thu vào ngày 10/7/2026. Hội đồng thống nhất đánh giá dự án hoàn thành các mục tiêu, nội dung và sản phẩm theo thuyết minh đã được phê duyệt, kết quả nghiệm thu đạt. Đây là cơ sở quan trọng để tiếp tục chuyển giao quy trình kỹ thuật và nhân rộng mô hình trong sản xuất thời gian tới.

Ảnh: Nghiệm thu, đánh giá kết quả thực hiện của dự án tại Sở KH&CN

Việc hoàn thành dự án không chỉ góp phần hoàn thiện quy trình kỹ thuật sản xuất giống lúa BL9 theo hướng hữu cơ mà còn tạo cơ sở để Trung tâm Khuyến nông tỉnh Cà Mau tiếp tục chuyển giao và nhân rộng mô hình tại các địa phương có điều kiện sinh thái tương đồng.

Lưu Quang Khải, TTKN