Chủ động tích trữ nước ngọt, sử dụng nước tiết kiệm, bảo vệ sản xuất và hạn chế nguy cơ hạn hán, xâm nhập mặn, sụt lún trong mùa khô 2026–2027 là nhiệm vụ cấp thiết đối với các địa phương và người dân tỉnh Cà Mau.

Theo nhận định của Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Cà Mau, hiện tượng El Nino đang duy trì với cường độ từ mạnh đến rất mạnh, có khả năng kéo dài đến cuối năm 2026 và đầu năm 2027, gây ra nhiều tác động bất lợi đến nguồn nước và hoạt động sản xuất trên địa bàn tỉnh.

Dự báo, mùa mưa có thể kết thúc sớm, lượng mưa thấp hơn trung bình nhiều năm, nhiệt độ tăng cao, bốc hơi mạnh làm suy giảm nguồn nước mặt. Tình trạng hạn hán, thiếu nước và xâm nhập mặn có nguy cơ diễn ra trên diện rộng, ảnh hưởng trực tiếp đến vùng sản xuất lúa Đông Xuân, vùng sản xuất lúa – tôm, hoạt động nuôi trồng thủy sản và nguồn nước phục vụ sinh hoạt của người dân.

Bên cạnh đó, tình trạng thiếu nước còn làm gia tăng nguy cơ lún sụt, sạt lở công trình hạ tầng và cháy rừng, đặc biệt tại các khu vực có nền đất yếu, vùng ngọt hóa và những nơi xa nguồn nước.

Trước tình hình trên, Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Cà Mau đã ban hành Hướng dẫn số 94/HD-SNNMT ngày 22/10/2026 về các giải pháp chủ động ứng phó nguy cơ thiếu hụt nguồn nước do ảnh hưởng của El Nino 2026–2027 trên địa bàn tỉnh.

Chủ động tích trữ nước ngọt, bảo đảm nhu cầu sinh hoạt

Các địa phương cần khẩn trương rà soát, khoanh vùng những khu vực có nguy cơ cao thiếu nước, nhất là khu dân cư tập trung, công trình cấp nước, vùng sản xuất nông nghiệp tập trung và khu vực người dân sử dụng nguồn cấp nước phân tán.

Trên cơ sở đó, xây dựng phương án điều tiết, phân bổ nguồn nước theo thứ tự ưu tiên: nước sinh hoạt, sản xuất thiết yếu và các mục đích khác. Đồng thời, tận dụng tối đa thời điểm nguồn nước còn thuận lợi để tích trữ nước ngọt trong kênh, mương, ao, đầm; thường xuyên kiểm tra, sửa chữa, bịt kín các vị trí thất thoát nước.

Việc nạo vét, cải tạo kênh dẫn nước cần được thực hiện tại những vị trí cấp bách, bảo đảm ổn định mái kênh; hạn chế đào sâu, mở rộng hoặc nạo vét sát chân đê, đường giao thông, bờ bao nhằm phòng ngừa nguy cơ lún sụt, sạt lở.

Sử dụng nước tiết kiệm, thích ứng trong sản xuất nông nghiệp

Đối với vùng sản xuất lúa – tôm và nuôi trồng thủy sản, người dân cần tăng cường theo dõi, quan trắc độ mặn, nhiệt độ và chất lượng nước; thường xuyên cập nhật thông tin dự báo để chủ động điều chỉnh kế hoạch sản xuất.

Cần lựa chọn thời điểm thả giống, thay nước và thu hoạch phù hợp với điều kiện nguồn nước; hạn chế thay nước đột ngột, giảm thiểu rủi ro khi nước biển xâm nhập mạnh hoặc nhiệt độ tăng cao kéo dài.

Đồng thời, khuyến khích chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi phù hợp với điều kiện nguồn nước và độ mặn tại địa phương; chủ động áp dụng các giải pháp sản xuất thích ứng với biến đổi khí hậu, nâng cao hiệu quả sử dụng nước và hạn chế thiệt hại do hạn hán, xâm nhập mặn.

Chủ động phòng, chống cháy rừng và bảo vệ công trình hạ tầng

Trong mùa khô 2026–2027, các địa phương cần rà soát, cập nhật phương án phòng, chống cháy rừng; xác định rõ khu vực có nguy cơ cao, nguồn nước, điểm lấy nước, đường tiếp cận và lực lượng ứng trực theo phương châm “bốn tại chỗ”.

Đặc biệt, tại các vùng rừng tràm, đất than bùn và khu vực xa nguồn nước, cần theo dõi chặt chẽ mực nước, độ ẩm đất, chủ động điều tiết và giữ nước để bảo vệ rừng; không để xảy ra tình trạng thiếu nước phục vụ chữa cháy tại các khu vực trọng điểm.

Đối với các tuyến đường, đê, bờ bao, kênh mương đã từng xảy ra sạt lở hoặc có nền đất yếu, cần bố trí lực lượng theo dõi thường xuyên. Tăng cường kiểm tra, kịp thời phát hiện các dấu hiệu nứt, lún sụt, trượt nguy hiểm để khoanh vùng, hạn chế đi lại và báo cáo cơ quan chức năng xem xét, xử lý.

Riêng tại Tiểu vùng VI, VII – Bắc Cà Mau (vùng ngọt hóa U Minh Hạ), khi bơm tát, nếu mực nước gần ngưỡng -1,0 m cần hạn chế lấy nước nhằm tránh làm hạ thấp nhanh mực nước kênh, gây nguy cơ sạt lở.

Tăng cường thông tin, tuyên truyền đến người dân

Sở Nông nghiệp và Môi trường đề nghị UBND các xã, phường tổ chức triển khai đồng bộ các giải pháp ứng phó; phân công rõ trách nhiệm, tăng cường kiểm tra, đôn đốc tại cơ sở và đẩy mạnh tuyên truyền đến từng khóm, ấp, người dân.

Các thông tin về dự báo thời tiết, nguồn nước và diễn biến xâm nhập mặn cần được cập nhật thường xuyên, thông báo rộng rãi để người dân chủ động điều chỉnh kế hoạch sản xuất, tích trữ nước ngọt và sử dụng nước tiết kiệm, hiệu quả.

Để chủ động ứng phó với nguy cơ thiếu hụt nguồn nước do ảnh hưởng của El Nino, mỗi người dân cần nâng cao ý thức bảo vệ nguồn nước, không lãng phí nước ngọt, chủ động tích trữ nước phục vụ sinh hoạt và sản xuất; thường xuyên theo dõi thông tin dự báo, khuyến cáo của cơ quan chuyên môn để có giải pháp ứng phó phù hợp.

Chủ động từ sớm, triển khai đồng bộ các giải pháp và nâng cao ý thức cộng đồng sẽ góp phần bảo đảm nguồn nước sinh hoạt, ổn định sản xuất nông nghiệp, bảo vệ rừng và hạn chế thấp nhất thiệt hại do hạn hán, xâm nhập mặn trong mùa khô 2026–2027 trên địa bàn tỉnh Cà Mau.

Thúy Lam, TTKN

(Chi tiết tại: http://khuyennongcamau.vn/van-ban/huong-dan-cac-giai-phap-chu-dong-ung-pho-nguy-co-thieu-hut-nguon-nuoc-do-anh-huong-cua-el-nino-2-85510)