Theo dự báo khí tượng thủy văn, hiện tượng El Nino có khả năng duy trì cường độ rất mạnh trong những tháng cuối năm 2026 và tiếp tục ảnh hưởng trong những tháng đầu năm 2027. Nguy cơ hạn hán, thiếu nước và xâm nhập mặn trên diện rộng có thể bắt đầu từ tháng 11/2026, kéo dài đến khoảng tháng 5/2027, gây nhiều khó khăn cho hoạt động chăn nuôi và nuôi trồng thủy sản trên địa bàn tỉnh Cà Mau.

Trước tình hình trên, Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Cà Mau đã ban hành Hướng dẫn số 79/HD-SNNMT ngày 12/10/2026 về công tác phòng, chống dịch bệnh động vật do ảnh hưởng của El Nino năm 2026–2027, nhằm giúp người dân chủ động ứng phó với thời tiết bất lợi, bảo vệ đàn vật nuôi, hạn chế thiệt hại và duy trì sản xuất ổn định.

Nguy cơ gia tăng thiệt hại trong chăn nuôi và nuôi trồng thủy sản

Nắng nóng kéo dài, nhiệt độ tăng cao, nguồn nước suy giảm và độ mặn biến động có thể ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe vật nuôi, thủy sản nuôi. Đối với các mô hình nuôi tôm, cua, tôm – lúa và tôm – rừng, điều kiện môi trường bất lợi làm tăng nguy cơ sốc nhiệt, sốc mặn, suy giảm sức đề kháng và phát sinh các bệnh nguy hiểm như bệnh đốm trắng, hoại tử gan tụy cấp tính trên tôm; đồng thời làm gia tăng nguy cơ thiệt hại đối với cua nuôi.

Đối với cá nước ngọt, tình trạng xâm nhập mặn đột ngột có thể gây sốc muối, ảnh hưởng đến mang và hệ miễn dịch. Nắng nóng kết hợp với chất hữu cơ tích tụ, thiếu ô-xy hòa tan và biến động môi trường cũng làm tăng nguy cơ phát sinh bệnh.

Trong chăn nuôi trên cạn, heo, trâu, bò, dê và gia cầm có thể giảm ăn, chậm tăng trưởng, giảm năng suất và sức đề kháng khi nhiệt độ cao, thiếu nước uống hoặc thức ăn không bảo đảm chất lượng. Đây là điều kiện làm tăng nguy cơ phát sinh, lây lan các bệnh truyền nhiễm nguy hiểm như dịch tả heo châu Phi, lở mồm long móng, viêm da nổi cục, cúm gia cầm và một số bệnh đường hô hấp, tiêu hóa.

Chủ động thực hiện các biện pháp phòng bệnh

Đối với nuôi trồng thủy sản, người dân cần thường xuyên theo dõi bản tin dự báo thời tiết, thủy văn và thông tin quan trắc môi trường; kiểm tra các chỉ tiêu môi trường ao, vuông nuôi để kịp thời điều chỉnh phù hợp. Chủ động gia cố bờ bao, duy trì mực nước, hạn chế rò rỉ và chuẩn bị nguồn nước dự phòng; không cấp nước khi nguồn nước chưa bảo đảm chất lượng hoặc có nguy cơ nhiễm mặn vượt ngưỡng phù hợp với đối tượng nuôi.

Đối với mô hình nuôi tôm thâm canh, bán thâm canh, cần lựa chọn con giống khỏe mạnh, có nguồn gốc rõ ràng và được kiểm dịch theo quy định; quản lý chặt chẽ chất lượng nước, ô-xy hòa tan, pH, thức ăn và chất thải đáy ao. Khi nhiệt độ nước tăng cao, cần điều chỉnh lượng thức ăn phù hợp, tăng cường quạt nước, bổ sung dinh dưỡng theo hướng dẫn kỹ thuật và sử dụng chế phẩm sinh học đúng quy định.

Đối với mô hình tôm quảng canh cải tiến kết hợp, tôm – lúa, tôm – rừng, cần cải tạo vuông nuôi, vệ sinh kênh mương, thu gom lá cây và chất hữu cơ tồn đọng, hạn chế phát sinh khí độc; lựa chọn con giống khỏe mạnh, thả nuôi với mật độ phù hợp và duy trì điều kiện môi trường ổn định. Người nuôi cua cần đặc biệt chú ý diễn biến nhiệt độ, độ mặn và mực nước trong vuông nuôi vào mùa khô.

Đối với nghêu, sò huyết và các đối tượng thủy sản khác, cần kiểm tra thường xuyên độ mặn, nhiệt độ nước, nền đáy và tình trạng sống của vật nuôi; khơi thông dòng chảy, hạn chế nước tù đọng, san thưa mật độ khi cần thiết và xem xét thu hoạch sớm đối với thủy sản đạt kích cỡ thương phẩm khi thời tiết bất lợi kéo dài.

Trong chăn nuôi trên cạn, người dân cần chủ động dự trữ nước sạch, thức ăn và nguồn thức ăn xanh; tuyệt đối không sử dụng nước nhiễm mặn, ô nhiễm hoặc thức ăn bị nấm mốc, ôi thiu. Chuồng trại phải được gia cố mái che, tăng cường thông thoáng, bố trí bóng mát và phương tiện làm mát phù hợp. Hạn chế chăn thả, vận chuyển, bắt giữ và các hoạt động gây stress cho vật nuôi vào thời điểm nắng nóng gay gắt.

Bên cạnh đó, cần thường xuyên vệ sinh chuồng trại, dụng cụ chăn nuôi, thu gom và xử lý chất thải đúng quy định; thực hiện tiêm phòng đầy đủ các loại vắc xin theo kế hoạch và hướng dẫn chuyên môn. Không tái đàn hoặc tăng mật độ nuôi khi chưa bảo đảm nguồn nước, thức ăn, chuồng trại và điều kiện vệ sinh.

Phát hiện sớm, khai báo kịp thời khi có dấu hiệu dịch bệnh

Người chăn nuôi và nuôi trồng thủy sản cần theo dõi sức khỏe vật nuôi hằng ngày. Khi phát hiện tôm, cua, cá hoặc vật nuôi trên cạn có biểu hiện bất thường, chết không rõ nguyên nhân hoặc nghi mắc bệnh truyền nhiễm, cần báo ngay cho nhân viên thú y, UBND xã, phường hoặc cơ quan chuyên môn gần nhất để được kiểm tra, hướng dẫn xử lý.

Không tự ý vứt xác động vật, thủy sản chết ra môi trường; không bán chạy, vận chuyển hoặc giết mổ động vật nghi mắc bệnh để tiêu thụ. Đối với ao, vuông nuôi có dịch bệnh, không tự ý xả nước chưa qua xử lý ra môi trường; việc xử lý, tiêu hủy vật nuôi mắc bệnh phải thực hiện theo hướng dẫn của cơ quan chuyên môn, bảo đảm an toàn và đúng quy định.

Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Cà Mau đề nghị UBND các xã, phường, các đơn vị chuyên môn và tổ chức hội tăng cường tuyên truyền, hướng dẫn người dân chủ động dự trữ nước, thức ăn, áp dụng các biện pháp kỹ thuật phù hợp và phối hợp giám sát, xử lý dịch bệnh. Trung tâm Khuyến nông tiếp tục đẩy mạnh tuyên truyền, tập huấn, hướng dẫn các mô hình chăn nuôi và nuôi trồng thủy sản thích ứng với biến đổi khí hậu, tiết kiệm nước, giảm chi phí và nâng cao khả năng chống chịu.

Chủ động phòng bệnh là giải pháp quan trọng nhằm giảm thiểu thiệt hại, bảo vệ sản xuất và thu nhập của người dân. Mỗi hộ chăn nuôi, nuôi trồng thủy sản cần nâng cao ý thức, thực hiện nghiêm các khuyến cáo kỹ thuật và phối hợp chặt chẽ với chính quyền địa phương, cơ quan chuyên môn để ứng phó hiệu quả với tác động của El Nino trong năm 2026–2027.

Thúy Lam. TTKN

(Chi tiết tại: http://khuyennongcamau.vn/van-ban/huong-dan-cong-tac-phong-chong-dich-benh-dong-vat-do-anh-huong-cua-el-nino-2026-2027-tren-dia-ba-85475)