Ngày 16/12/2025, Trung tâm Khuyến nông Cà Mau đã phối hợp Phòng Kinh tế xã Hồng Dân tổ chức hội nghị sơ kết mô hình canh tác lúa hữu cơ – tôm năm 2025. Hội nghị nhằm đánh giá kết quả bước đầu của mô hình, làm cơ sở đề xuất các giải pháp tiếp tục hoàn thiện và nhân rộng trong thời gian tới.

Mô hình được triển khai tại ấp Tà Ky, xã Hồng Dân quy mô 10 ha trên vùng sản xuất lúa – tôm truyền thống, với sự tham gia của 07 hộ nông dân trong Hợp tác xã Dịch vụ Nông nghiệp Hòa Phát. Trong quá trình thực hiện, nông dân được hướng dẫn áp dụng quy trình canh tác lúa hữu cơ, sử dụng phân bón hữu cơ, chế phẩm sinh học, không sử dụng thuốc bảo vệ thực vật hóa học, góp phần cải thiện môi trường đất – nước và tạo điều kiện thuận lợi cho sản xuất tôm.

 Quang cảnh hội nghị sơ kết mô hình lúa hữu cơ - tôm

Theo báo cáo sơ kết, đối với vụ nuôi tôm, nhờ sử dụng hoàn toàn bằng chế phẩm sinh học hữu cơ nên môi trường nước ổn định, tôm sinh trưởng tốt, phát triển đồng đều. Theo theo dõi thực tế tại các hộ tham gia mô hình, tỷ lệ sống của tôm cao hơn so với một số ruộng nuôi ngoài mô hình trong cùng điều kiện thời tiết. Năng suất tôm đạt bình quân khoảng 300 – 350 kg/ha/vụ, trong đó một số hộ đạt mức cao hơn. Do giảm chi phí thuốc xử lý môi trường nên hiệu quả kinh tế từ được cải thiện, lợi nhuận ước tăng khoảng 10 – 15% so với phương thức canh tác truyền thống. Kết quả này cho thấy mô hình lúa hữu cơ – tôm đã phát huy được lợi thế sản xuất kết hợp, tạo sự ổn định và bền vững trong canh tác.

Đối với cây lúa, do ảnh hưởng của triều cường và mưa bão thời gian qua nên nông dân phải xuống giống trễ vụ so với hằng năm. Cây lúa hiện tại đang sinh trưởng và phát triển tốt, năng suất lúa ước đạt bình quân khoảng 4,5 – 5 tấn/ha, tương đương với ruộng sản xuất ngoài mô hình. Vụ lúa trong mô hình không chỉ mang lại giá trị kinh tế mà còn giữ vai trò then chốt trong cải tạo đất, ổn định môi trường sinh thái, tạo điều kiện thuận lợi cho vụ nuôi tôm kế tiếp.

Phát biểu tại hội nghị, ông Kiều Minh Châu – Trưởng phòng Kinh tế xã Hồng Dân nhấn mạnh: “Qua theo dõi thực tế, mô hình lúa hữu cơ – tôm bước đầu cho thấy hiệu quả tích cực, đặc biệt là cải thiện môi trường sản xuất, giảm rủi ro cho con tôm và nâng cao nhận thức của nông dân về sản xuất an toàn, bền vững. Đây là cơ sở quan trọng để địa phương tiếp tục định hướng và hỗ trợ nhân rộng mô hình trong thời gian tới.”

Ông Võ Đức Toàn – Chủ nhiệm Hợp tác xã Dịch vụ Nông nghiệp Hòa Phát, đại diện các hộ tham gia mô hình, chia sẻ: “Đối với Hợp tác xã, xây dựng mô hình lúa hữu cơ không chỉ là thay đổi kỹ thuật canh tác mà là thay đổi tư duy sản xuất của bà con nông dân. Chúng tôi xác định làm gạo hữu cơ phải làm thật, làm nghiêm túc, đi từng bước chắc chắn để tạo uy tín lâu dài. Mục tiêu của Hợp tác xã là từng bước hình thành và phát triển thương hiệu gạo hữu cơ Hồng Dân, gắn với mô hình tôm – lúa bền vững, có truy xuất nguồn gốc rõ ràng, đáp ứng yêu cầu thị trường trong và ngoài tỉnh. Ông cũng bày tỏ mong muốn tiếp tục nhận được sự quan tâm, hỗ trợ của các cấp, các ngành trong việc hoàn thiện quy trình sản xuất, chứng nhận chất lượng và kết nối doanh nghiệp tiêu thụ, nhằm nâng cao giá trị hạt gạo và thu nhập cho nông dân tham gia mô hình.

Bên cạnh những kết quả đạt được, hội nghị cũng chỉ ra một số khó khăn như: kỹ thuật sản xuất hữu cơ còn mới đối với một bộ phận nông dân; liên kết tiêu thụ sản phẩm chưa ổn định, nông dân còn khó khăn trong việc ghi chép nhật ký canh tác. Tuy nhiên, các đại biểu thống nhất đánh giá mô hình lúa hữu cơ – tôm là hướng đi phù hợp với điều kiện tự nhiên và định hướng phát triển nông nghiệp bền vững của xã Hồng Dân nói riêng và các khu vực canh tác lúa – tôm trên địa bàn toàn tỉnh nói chung.

Kết luận hội nghị, các đơn vị chuyên môn đề nghị tiếp tục theo dõi, đánh giá hiệu quả mô hình qua các vụ sản xuất tiếp theo; tăng cường tập huấn kỹ thuật, hỗ trợ nông dân hoàn thiện quy trình canh tác hữu cơ và từng bước nhân rộng mô hình trong thời gian tới.

Dung Ngọc – Trung tâm Khuyến nông