Những ngày cuối tháng Chạp, trên các chân ruộng tại xã Khánh Lâm, không khí thu hoạch dưa hấu Tết diễn ra khẩn trương, nhộn nhịp. Từ sáng sớm, nông dân đã có mặt ngoài ruộng cắt dưa, phân loại, vận chuyển ra bãi tập kết để giao cho thương lái. Tiếng nói cười xen lẫn tiếng xe vận chuyển tạo nên khung cảnh rộn ràng đặc trưng mỗi độ Tết đến, xuân về.

Ghi nhận tại ruộng dưa của anh Danh Văn Tiền - ấp 14, xã Khánh Lâm, năm nay gia đình anh trồng hơn 4 công dưa, xuống giống khoảng 4.000 dây, cho sản lượng tương đương 4.000 trái. Mô hình luân canh 1 vụ lúa, 1 vụ dưa đã được anh duy trì hơn 10 năm nay. 

Ruộng dưa của anh Danh Văn Tiền

Anh Tiền cho biết “năm nay mưa trễ , nước nhiều, điều kiện sản xuất tương đối ổn nhưng không bằng mọi năm, vì vậy diện tích trồng dưa trong khu vực cũng giảm hơn so với mọi năm. Tôi vẫn trồng giống An Tiêm 95, từ trước đến giờ vẫn duy trì trồng giống này vì được người tiêu dùng ưa chuộng để chưng Tết. Giá bán năm nay cao hơn năm ngoái nên lợi nhuận cũng khá hơn.”

Theo tính toán, vụ dưa năm nay mang lại lợi nhuận khoảng 12–15 triệu đồng/công, trong khi vụ lúa trước đó lãi khoảng 3 triệu đồng/công. Gia đình anh có hơn 10 công lúa, nhờ kết hợp trồng dưa sau thu hoạch giúp nâng cao giá trị trên cùng diện tích đất.

Để đảm bảo chất lượng trái đạt yêu cầu thương lái, trước thời điểm thu hoạch anh Tiền chủ động tưới 1 cữ nước/ngày nhằm giúp cây nuôi trái đồng đều, sau đó ngưng tưới (cắt nước) trước 2 ngày để tăng độ ngọt, làm ruột dưa chắc hơn, hạn chế nứt trái và thuận lợi cho quá trình vận chuyển, tiêu thụ xa. Đây là khâu kỹ thuật quan trọng, ảnh hưởng trực tiếp đến mẫu mã và chất lượng dưa phục vụ thị trường Tết.

Vụ thu hoạch được thực hiện trong 2 ngày, anh thuê 5 lao động địa phương tham gia cắt và vận chuyển dưa, với tiền công 300.000 đồng/người/ngày. Việc thuê nhân công không chỉ giúp thu hoạch nhanh gọn, đảm bảo tiến độ giao hàng cho thương lái mà còn tạo thêm thu nhập thời vụ cho lao động nông thôn trong những ngày giáp Tết. Không khí thu hoạch vì thế cũng trở nên rộn ràng, vui tươi hơn; tiếng nói cười xen lẫn tiếng vận chuyển dưa ra bãi tập kết làm cho cánh đồng cuối năm thêm phần phấn khởi, ấm áp tình làng nghĩa xóm.

Không khí thu hoạch dưa

Ông Lê Văn Hưởng, thương lái ở Vĩnh Thuận (Kiên Giang), cho biết ông đã sang xã Khánh Lâm thu mua dưa hấu Tết nhiều năm nay. Mối quan hệ mua bán được duy trì ổn định qua từng vụ, tạo sự tin tưởng giữa thương lái và nhà vườn. Sau khi thu mua, dưa được vận chuyển về Vĩnh Thuận để cung ứng cho các bạn hàng quen và bán lẻ phục vụ thị trường Tết.

Theo ông Hưởng, năm nay giá dưa loại nhất khoảng 45.000 đồng/trái,; dưa nhì (trọng lượng dưới 5,5 kg) khoảng 25.000 đồng/trái. Sản lượng dưa của bà con Khánh Lâm nhìn chung vẫn đảm bảo, cung cấp ổn định như mọi năm, đáp ứng nhu cầu thị trường dịp cuối năm.

Nhiều năm qua, vào khoảng mùng 10–12 tháng Chạp, ông Hưởng trực tiếp xuống ruộng đặt cọc, chốt giá với nhà vườn để chủ động nguồn hàng. Cách làm này không chỉ giúp thương lái đảm bảo kế hoạch phân phối mà còn tạo tâm lý an tâm cho nông dân, hạn chế rủi ro biến động giá khi bước vào cao điểm tiêu thụ Tết. Việc duy trì mối liên kết quen thuộc giữa thương lái và nông dân nhiều năm qua đã tạo sự tin tưởng, hạn chế tình trạng bị ép giá vào thời điểm cận Tết.

Giữa không khí rộn ràng của những ngày cuối năm, những ruộng dưa trĩu quả ở Khánh Lâm không chỉ mang lại thu nhập cho nông dân mà còn góp phần làm nên sắc xuân đặc trưng của vùng nông thôn, nơi mỗi mùa vụ thành công là thêm một niềm tin cho năm mới đủ đầy, thuận lợi.

Việt Trinh – TTKN