Trong điều kiện thời tiết mùa mưa diễn biến thất thường, việc chăm sóc vườn cây ăn trái đúng kỹ thuật đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì năng suất và chất lượng sản phẩm. Chủ động áp dụng các biện pháp phù hợp sẽ giúp cây sinh trưởng ổn định, hạn chế sâu bệnh và nâng cao hiệu quả sản xuất.

Mùa mưa ở khu vực Nam Bộ nói chung và Cà Mau nói riêng là giai đoạn quan trọng đối với sinh trưởng của cây ăn trái. Lượng mưa lớn, độ ẩm không khí cao giúp cây phục hồi và phát triển mạnh, tuy nhiên cũng tiềm ẩn nhiều nguy cơ như ngập úng, thối rễ, bùng phát sâu bệnh và ảnh hưởng đến năng suất, chất lượng trái. Để đảm bảo vườn cây sinh trưởng ổn định, bà con cần chú ý một số biện pháp kỹ thuật sau:

1. Quản lý nước hiệu quả, tránh ngập úng kéo dài
Nước mưa nhiều dễ làm đất bão hòa, thiếu oxy, gây thối rễ và vàng lá. Do đó, cần chủ động khơi thông mương rãnh, đảm bảo thoát nước nhanh sau mưa. Đối với những vườn thấp, cần duy trì mực nước mương thấp hơn mặt liếp, tránh để nước đọng quanh gốc cây trong thời gian dài. Đây là yếu tố quan trọng hàng đầu quyết định sức khỏe bộ rễ và khả năng chống chịu của cây.

 Vườn cây ăn trái được quản lý tốt nước tưới và cỏ dại

2. Bón phân cân đối, tăng cường hữu cơ

 Trong mùa mưa, không nên bón nhiều phân đạm vì dễ làm cây phát triển thân lá mạnh nhưng bộ rễ yếu, dễ nhiễm bệnh. Thay vào đó, cần tăng cường sử dụng phân hữu cơ hoai mục, phân vi sinh để cải tạo đất, giúp đất tơi xốp và tăng hệ vi sinh vật có lợi. Đồng thời, bổ sung các nguyên tố trung, vi lượng như canxi, magie, kẽm… để nâng cao sức đề kháng cho cây. Việc bón vôi đầu và cuối mùa mưa cũng giúp cải thiện độ pH đất và hạn chế nấm bệnh.

3. Tỉa cành, tạo tán thông thoáng
Độ ẩm cao trong mùa mưa là điều kiện thuận lợi cho nấm bệnh phát triển. Vì vậy, cần thường xuyên tỉa bỏ cành sâu bệnh, cành già, cành khuất trong tán để tạo độ thông thoáng. Việc này giúp ánh sáng và không khí lưu thông tốt hơn, giảm đáng kể áp lực sâu bệnh, đồng thời giúp cây phân bổ dinh dưỡng hợp lý.

Lưu ý nên tiến hành tỉa cành vào thời điểm trời nắng ráo, tránh cắt tỉa khi đang mưa hoặc độ ẩm quá cao để hạn chế nấm bệnh xâm nhập qua vết cắt. Không tỉa quá mạnh trong một lần, chỉ nên loại bỏ từ 20–30% tán cây để tránh làm cây suy yếu, ảnh hưởng đến sinh trưởng và khả năng ra hoa, đậu trái. Ưu tiên tỉa bỏ cành bị sâu bệnh, cành khô, cành mọc chen chúc hoặc cành hướng vào trong tán trước; sau đó mới điều chỉnh tạo tán cân đối. Sau khi tỉa cành, cần thu gom và tiêu hủy cành lá bị bệnh, không để tồn dư trong vườn làm nguồn lây lan. Đồng thời dùng vôi bôi vào vết cắt tránh nấm bệnh tấn công vào vết thương của cây.

 Hướng dẫn nông dân tỉa cành, tạo tán cây ăn trái

4. Chủ động phòng trừ sâu bệnh
 Mùa mưa là thời điểm nhiều loại bệnh hại phát sinh mạnh như bệnh nấm rễ, thối gốc, xì mủ, thán thư, đốm lá… Bà con cần theo dõi vườn thường xuyên để phát hiện sớm và xử lý kịp thời. Nên ưu tiên sử dụng các chế phẩm sinh học như Trichoderma, Bacillus để phòng bệnh vùng rễ. Khi cần thiết, có thể áp dụng thuốc bảo vệ thực vật theo nguyên tắc “4 đúng”. Đồng thời, cần thu gom và tiêu hủy tàn dư thực vật bị bệnh để tránh lây lan.

5. Chăm sóc và bảo vệ bộ rễ
Đất trong mùa mưa dễ bị nén chặt và đóng váng, ảnh hưởng đến sự phát triển của rễ. Do đó, cần xới nhẹ mặt đất trước khi bón phân để tăng độ thông thoáng. Có thể phủ gốc bằng rơm rạ hoặc cỏ khô nhằm ổn định ẩm độ, hạn chế rửa trôi dinh dưỡng. Tránh đi lại nhiều trong vườn khi đất ướt để không làm nén đất.

6. Hạn chế rụng trái và nứt trái
Mưa kéo dài hoặc sự thay đổi ẩm độ đột ngột có thể gây rụng trái non và nứt trái. Để hạn chế tình trạng này, cần bổ sung canxi, bo và điều chỉnh chế độ nước hợp lý, tránh để cây bị khô hạn rồi gặp mưa lớn đột ngột. Đối với một số loại cây ăn trái có giá trị cao, có thể áp dụng biện pháp bao trái để bảo vệ.

7. Vệ sinh vườn và quản lý cỏ dại hợp lý

 Cần thường xuyên dọn sạch lá rụng, trái rụng và cành bệnh trong vườn để hạn chế nguồn lây nhiễm. Việc quản lý cỏ dại nên theo hướng giữ ở mức vừa phải: không để cỏ quá rậm gây ẩm thấp, nhưng cũng không làm sạch hoàn toàn để tránh xói mòn và rửa trôi dinh dưỡng.

Chăm sóc cây ăn trái trong mùa mưa cần tập trung vào ba nguyên tắc cốt lõi: thoát nước tốt, cải tạo đất và tạo tán thông thoáng. Việc thực hiện đồng bộ các biện pháp kỹ thuật sẽ giúp cây sinh trưởng khỏe, hạn chế sâu bệnh, giảm rụng trái và nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm.

Việt Trinh - TTKN