Đối với nghề nuôi cua biển, bên cạnh những rủi ro về môi trường và dịch bệnh, chi phí thức ăn luôn là một trong những yếu tố ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả sản xuất. Trong khi đó, các nguồn thức ăn truyền thống như cá tạp, ba khía ngày càng khan hiếm, giá thành tăng cao và nguồn cung không ổn định, gây nhiều khó khăn cho người nuôi.

Trước thực tế nguồn thức ăn tự nhiên ngày càng khan hiếm và chi phí sản xuất không ngừng gia tăng, việc tận dụng và phát triển con vòm nước (vẹm nước lợ) ngay trong hệ thống vuông nuôi cua đang được xem là một giải pháp hiệu quả, phù hợp với điều kiện sinh thái và tập quán sản xuất tại địa phương. Con vòm nước là loài nhuyễn thể hai mảnh vỏ phân bố phổ biến ở các vùng nước lợ ven biển, cửa sông, bãi bồi và hệ thống kênh rạch. Trong điều kiện thuận lợi, vòm nước sinh trưởng nhanh, dễ thích nghi và có thể phát triển tự nhiên trên các loại giá thể như cọc cây, nhánh đước, lưới hoặc các vật dụng được bố trí trong vuông nuôi. Việc tạo điều kiện cho vòm nước phát triển không chỉ giúp tận dụng nguồn lợi tự nhiên sẵn có, chủ động nguồn thức ăn cho cua biển mà còn góp phần giảm đáng kể chi phí đầu vào, cải thiện môi trường nuôi, nâng cao hiệu quả kinh tế và hướng đến phát triển nghề nuôi cua theo hướng sinh thái, bền vững và thích ứng với biến đổi khí hậu.

Một trong những lợi ích nổi bật của mô hình là giúp giảm đáng kể chi phí thức ăn. Khác với các đối tượng nuôi khác phải bổ sung thức ăn thường xuyên, vòm nước có khả năng tự lọc các sinh vật phù du, mùn bã hữu cơ và các chất dinh dưỡng có trong môi trường nước để sinh trưởng, nên người nuôi hầu như không phát sinh thêm chi phí chăm sóc. Khi đạt kích cỡ phù hợp, vòm nước trở thành nguồn thức ăn tự nhiên giàu đạm, khoáng chất và canxi cho cua biển. Với tập tính săn mồi và khả năng dùng càng kẹp vỡ vỏ nhuyễn thể, cua có thể dễ dàng sử dụng nguồn thức ăn này, góp phần hỗ trợ quá trình tăng trưởng, lột xác và cứng vỏ.

Bên cạnh việc tạo nguồn thức ăn tự nhiên, con vòm nước còn đóng vai trò như một “máy lọc sinh học” trong vuông nuôi. Thông qua hoạt động lọc nước liên tục, vòm nước giúp giảm lượng chất hữu cơ lơ lửng, ổn định màu nước và hạn chế sự phát triển quá mức của tảo. Nhờ đó, môi trường nuôi được duy trì ổn định hơn, đặc biệt trong những thời điểm thời tiết thay đổi đột ngột hoặc sau các đợt mưa lớn kéo dài. Đây là yếu tố rất quan trọng giúp giảm áp lực môi trường đối với cua nuôi và nâng cao khả năng thích nghi của hệ sinh thái trong vuông nuôi.

Ngoài ra, việc sử dụng nguồn thức ăn tự nhiên ngay trong vuông nuôi còn góp phần hạn chế nguy cơ đưa mầm bệnh từ bên ngoài vào hệ thống sản xuất. So với việc sử dụng cá tạp hoặc các loại thức ăn tươi sống được thu gom từ nhiều nguồn khác nhau, vòm nước sinh trưởng trực tiếp trong môi trường nuôi nên giảm thiểu đáng kể nguy cơ ô nhiễm hữu cơ và lây lan mầm bệnh. Cua ăn đến đâu sử dụng hết đến đó, hạn chế lượng thức ăn dư thừa tích tụ dưới đáy vuông, góp phần cải thiện chất lượng môi trường và giảm nguy cơ phát sinh dịch bệnh.

Thực tế sản xuất cho thấy, cua được nuôi trong môi trường có nguồn thức ăn tự nhiên phong phú thường có tốc độ tăng trưởng tốt, vỏ cứng, màu sắc đẹp, thịt chắc, vị ngọt tự nhiên và đạt giá trị thương phẩm cao. Đây cũng là một trong những giải pháp thiết thực nhằm củng cố và phát triển thương hiệu Cua Cà Mau - sản phẩm đặc sản nổi tiếng của địa phương, đáp ứng ngày càng tốt hơn yêu cầu của thị trường trong nước và xuất khẩu, hướng đến mục tiêu phát triển ngành hàng cua biển theo hướng hiệu quả, bền vững và có giá trị gia tăng cao.

                                                          Minh Tân, TTKN