Cà Mau – vùng đất cuối trời Tổ quốc không chỉ nổi tiếng với hệ sinh thái rừng ngập mặn đặc trưng mà còn là địa phương có tiềm năng lớn về nuôi trồng thủy sản. Những năm gần đây, cùng với con tôm, con cua, nhiều nông dân đã mạnh dạn chuyển đổi, đa dạng hóa mô hình sản xuất, tận dụng lợi thế tự nhiên để phát triển mô hình nuôi hào trên sông bằng lớp vỏ xe cũ mang lại hiệu quả kinh tế rõ rệt và góp phần bảo vệ môi trường sinh thái. Tại ấp Trà Là, xã Tam Giang, mô hình nuôi hào trên sông của anh Nguyễn Ngọc Trường đang trở thành điểm sáng trong phát triển kinh tế địa phương. Từ nguồn vốn ban đầu còn hạn chế, anh đã kiên trì đầu tư, tích lũy kinh nghiệm để từng bước mở rộng quy mô sản xuất.
Anh Nguyễn Ngọc Trường, ấp Trà Là, xã Tam Giang chia sẻ: Lúc mới bắt đầu, tôi chỉ có khoảng 2.000 vỏ xe, vốn đầu tư khoảng 50 triệu đồng. Sau hơn 10 năm lấy công làm lời, tái đầu tư dần dần, đến nay đã phát triển lên khoảng 40.000 vỏ, giá trị ước tính gần 1 tỷ đồng. Riêng hào nuôi bằng dĩ, từ 10 dĩ ban đầu nay tăng lên khoảng 100 dĩ.”
Anh Nguyễn Ngọc Trường, ấp Trà Là, xã Tam Giang
Theo anh Trường, hào được nuôi bằng hình thức tận dụng vỏ xe để bắt con giống tự nhiên. Khi hào con phát triển đạt kích cỡ khoảng 10 con trên mỗi vỏ, người nuôi sẽ tiến hành tách ra đưa lên dĩ để nuôi thương phẩm, Hào nuôi khoảng 5 tháng là có thể thu hoạch. Trong quá trình nuôi phải thường xuyên vệ sinh định kỳ, mỗi năm khoảng 2 lần, đặc biệt vào mùa sinh sản để tạo điều kiện thuận lợi cho con giống bám vào phát triển.
Mô hình nuôi hào có ưu điểm là chi phí đầu tư thấp, tận dụng nguồn giống tự nhiên sẵn có, ít phát sinh dịch bệnh và công chăm sóc không quá phức tạp. Tuy nhiên, người nuôi vẫn phải thường xuyên theo dõi môi trường nước nhằm đảm bảo điều kiện sinh trưởng tốt nhất cho hào. Khó khăn lớn nhất hiện nay là nguồn nước. Khi nước ô nhiễm hoặc dòng chảy mạnh thì hào dễ bị ảnh hưởng. Ngoài ra còn có tình trạng bồi lắng, phải di dời vị trí nuôi và nạn trộm cắp cũng gây thiệt hại đáng kể. Không chỉ mang lại nguồn thu nhập ổn định cho người dân, mô hình nuôi hào trên sông còn góp phần cải thiện môi trường sinh thái tự nhiên. Hào có khả năng lọc nước, làm sạch môi trường và tạo nơi cư trú cho nhiều loài thủy sản khác phát triển. Con hào giống như máy lọc nước tự nhiên. Nó hút nước đục rồi thải ra nguồn nước sạch hơn. Ngoài ra, vỏ hào và rong bám còn tạo môi trường cho cá, tôm sinh sống, giúp nguồn lợi thủy sản ngày càng tăng lên.
Anh Trường vệ sinh hào tại khu nuôi
Đặc biệt, hệ thống nuôi hào còn góp phần hạn chế tình trạng sạt lở bờ sông – vấn đề đang được nhiều địa phương ven biển quan tâm. Trước đây khu vực này sạt lở rất nhiều, nhưng từ khi phát triển mô hình nuôi hào thì giảm đáng kể. Có người dân còn sẵn sàng cho mượn đất miễn phí chỉ mong hạn chế sạt lở. Mặc dù mang lại hiệu quả tích cực, song việc nhân rộng mô hình vẫn còn gặp nhiều khó khăn về quy hoạch vùng nuôi, nguồn vốn đầu tư và cơ chế hỗ trợ.
Anh Nguyễn Ngọc Trường, ấp Trà Là, xã Tam Giang chia sẻ them: Tôi mong các ngànhchức năng quan tâm, tạo điều kiện để bà con mở rộng mô hình. Nguồn giống tự nhiên hiện còn rất nhiều, nếu phát triển tốt sẽ tạo thêm việc làm và nâng cao thu nhập cho người dân địa phương.
Khu nuôi hào trên sông của anh Trường
Mô hình nuôi hào trên sông đang mở ra hướng phát triển kinh tế bền vững cho người dân vùng ven biển Cà Mau. Không chỉ giúp tăng thu nhập, cải thiện đời sống, mô hình còn góp phần bảo vệ môi trường, tái tạo nguồn lợi thủy sản và giảm thiểu sạt lở bờ sông. Đây được xem là hướng đi phù hợp với điều kiện tự nhiên địa phương, cần tiếp tục được ngành khuyến nông quan tâm tuyên truyền, hỗ trợ và nhân rộng trong thời gian tới./.
Việt Khái, TTKN