Hưởng ứng Đề án 1 triệu ha lúa chất lượng cao, phát thải thấp vùng Đồng bằng sông Cửu Long, vụ Hè Thu năm 2025, Công ty Cổ phần Tập đoàn Misun Group phối hợp với HTX Nông sản sạch Láng Tròn (Phường Láng Tròn, tỉnh Cà Mau) thực hiện mô hình sản xuất lúa ứng dụng công nghệ sinh học trên diện tích 200 ha. Điểm đặc biệt của mô hình là sử dụng phân than sinh học (biochar) và dịch trích thực vật từ cây đước (Rhizophoza apiculata) nhằm vừa nâng cao chất lượng cây trồng, vừa góp phần giảm phát thải khí nhà kính.

Để đánh giá hiệu quả mô hình, ngày 08/9/2025, Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Cà Mau phối hợp với UBND phường Láng Tròn tổ chức tham quan thực tế tại HTX Nông sản sạch Láng Tròn và hội thảo đánh giá kết quả mô hình. Tham dự có sự hiện diện của các Viện, trường: Trường Nông nghiệp – Đại học Cần Thơ, Viện Biến đổi khí hậu – Đại học An Giang, Viện Lúa Đồng bằng sông Cửu Long. Ông Nguyễn Văn Quân – Phó giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường, lãnh đạo các cơ quan trực thuộc Sở, ngành và nhiều HTX nông nghiệp trong tỉnh cũng tham gia nhằm học hỏi, trao đổi kinh nghiệm.

Sau gần 3 tháng triển khai, mô hình canh tác lúa ST 24 cho thấy nhiều kết quả tích cực: lúa phát triển đồng đều, ít sâu bệnh, chiều dài bông dài hơn so với đối chứng do áp dụng hiệu ứng hàng biên áp dụng lúc gieo sạ mang lại. Đồng thời, chi phí đầu tư giảm, đất đai được cải thiện rõ rệt do ứng dụng than sinh học và dịch trích thực vật trong phòng trừ sâu bệnh hại từ 28 ngày sau sạ. Hiện ruộng lúa đã bước vào giai đoạn chín, chuẩn bị thu hoạch, hứa hẹn năng suất cao và chất lượng vượt trội so với canh tác truyền thống.

 Đại biểu tham quan ruộng trình diễn

Theo đánh giá ban đầu, việc sử dụng biochar đã giúp tăng độ phì đất, giữ ẩm tốt, hạn chế phát thải khí metan. Trong khi đó, dịch trích từ cây đước có tác dụng như một loại chế phẩm sinh học tự nhiên, giúp cây lúa cứng cáp, giảm sâu bệnh, góp phần giảm đáng kể lượng thuốc bảo vệ thực vật. Ông Nguyễn Văn Đua – HTX Nông sản sạch Láng Tròn cho biết: Nông dân được hỗ trợ giống, phân hữu cơ, thuốc sinh học và hướng dẫn kỹ thuật, chủ yếu quản lý nước, cỏ dại, ốc bươu vàng và sâu bệnh. Sản phẩm toàn bộ được bao tiêu với giá cao, vụ Hè Thu năm nay được Công ty cổ phần gạo ông Điền (trực thuộc Công ty Cổ phần Tập đoàn Misun Group) hỗ trợ liên kết tiêu thụ ổn định với giá 11.000 đồng/kg, giúp nông dân có lợi nhuận ổn định. Không chỉ bao tiêu sản phẩm, phía doanh nghiệp còn cử cán bộ kỹ thuật trực tiếp đồng hành với nông dân, giám sát quy trình sản xuất và hỗ trợ truy xuất nguồn gốc. Nhờ vậy, mô hình dù còn khó khăn vẫn mang lại tín hiệu tích cực, khẳng định được tính khả thi của hướng sản xuất xanh, sạch. HTX sẵn sàng mở rộng diện tích trong các vụ tiếp theo.

Cũng trong khuôn khổ chương trình, các chuyên gia đề xuất tỉnh cần tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện quy trình sản xuất, đồng thời xây dựng cơ chế khuyến khích doanh nghiệp, HTX và nông dân liên kết chặt chẽ trong sản xuất – tiêu thụ. Đây sẽ là tiền đề để mở rộng mô hình ra nhiều địa phương, gắn với các tiêu chuẩn VietGAP, GlobalGAP, lúa hữu cơ.

Phát biểu tại buổi hội thảo, ông Nguyễn Văn Quân – Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Cà Mau nhấn mạnh: Việc sản xuất lúa hữu cơ là xu thế tất yếu trong hoàn cảnh hiện nay, mô hình ứng dụng biochar và dịch trích cây đước không chỉ mang ý nghĩa khoa học mà còn có giá trị thực tiễn cao. Đây là bước đi quan trọng để tỉnh Cà Mau vừa phát triển nông nghiệp sinh thái, hướng đến sản xuất lúa hữu cơ để nâng cao giá trị sản phẩm, vừa thực hiện cam kết giảm phát thải khí nhà kính mà Chính phủ đã đưa ra với cộng đồng quốc tế. Ông Quân cũng chỉ đạo Chi cục Trồng trọt và BVTV, Trung tâm Khuyến nông tiến hành đăng ký thực hiện mô hình này, lồng ghép trong việc triển khai 1 triệu ha để nông dân được hưởng lợi trên địa bàn tỉnh Cà Mau trong những năm tiếp theo.

Sự kiện tham quan mô hình không chỉ là dịp trao đổi, học hỏi kinh nghiệm mà còn khẳng định quyết tâm của Cà Mau trong việc đổi mới phương thức sản xuất nông nghiệp. Việc đưa công nghệ sinh học vào sản xuất lúa không chỉ mang lại lợi ích về kinh tế, môi trường mà còn góp phần nâng cao giá trị hạt gạo, tăng khả năng cạnh tranh trên thị trường trong nước và quốc tế. Với những kết quả bước đầu, mô hình sản xuất lúa ứng dụng công nghệ sinh học tại phường Láng Tròn hứa hẹn sẽ được nhân rộng, trở thành hướng đi bền vững cho ngành lúa gạo Cà Mau, góp phần thực hiện mục tiêu xây dựng nền nông nghiệp xanh, phát thải thấp, thích ứng với biến đổi khí hậu.

Dung Ngọc – Trung tâm Khuyến nông