Từ cuối tháng 3, thời tiết bước vào giai đoạn chuyển mùa rõ nét, nắng nóng kéo dài trong ngày làm nền nhiệt tăng cao, ảnh hưởng trực tiếp đến sản xuất nông nghiệp trên địa bàn tỉnh Cà Mau, đặc biệt là trong sản xuất rau màu. Trước điều kiện bất lợi, nông dân đã chủ động điều chỉnh sản xuất, trong khi ngành khuyến nông tăng cường khuyến cáo nhằm giảm thiểu rủi ro.
Ghi nhận tại các địa phương cho thấy, nắng nóng kéo dài khiến cây rau màu sinh trưởng chậm, dễ bị sốc nhiệt, đồng thời côn trùng gây hại phát sinh nhiều. Việc tưới nước cũng phải thay đổi để vừa tiết kiệm nguồn nước, vừa đảm bảo duy trì độ ẩm và hạ nhiệt cho cây trồng. Đối với những hộ sản xuất quy mô lớn, áp lực về nhân công, chi phí và quản lý kỹ thuật càng gia tăng, đòi hỏi phải có phương án sản xuất phù hợp.
Tại khóm 31, phường An Xuyên, gia đình anh Trần Văn Hậu với 2,58 ha rau màu đang gặp không ít khó khăn do thời tiết nắng nóng. Diện tích dưa leo đang thu hoạch sinh trưởng chậm, năng suất giảm, trong khi rầy xuất hiện nhiều hơn so với thời điểm bình thường.
Gia đình anh Hậu thu hoạch dưa leo
Để duy trì sản xuất, anh Hậu đã chia diện tích thành 6 lô và bố trí xuống giống luân phiên 20 ngày/lô nhằm đảm bảo có sản phẩm thu hoạch liên tục, đồng thời phù hợp với điều kiện lao động của gia đình. Hiện anh đang canh tác 2 lô, gồm dưa leo đang thu hoạch và bầu mới xuống giống. Tuy nhiên, trước diễn biến nắng nóng, kế hoạch xuống giống các lô tiếp theo đang được anh cân nhắc thận trọng để hạn chế rủi ro.
Về giải pháp tưới nước, anh áp dụng cách chia nhiều cữ tưới trong ngày, thay vì tưới dồn một lần. Mỗi ngày tưới 3 – 4 lần vào các thời điểm thích hợp như khoảng 10 giờ sáng, 14 giờ chiều và buổi tối khi nhiệt độ giảm. Cách làm này giúp duy trì độ ẩm ổn định, giảm nhiệt trên tán lá, hạn chế tình trạng cây bị sốc nhiệt trong điều kiện nắng gắt.
Anh Hậu bơm nước xuống ao lắng phục vụ tưới rau
Để đảm bảo hiệu quả sản xuất rau màu trong mùa nắng, Trung tâm Khuyến nông cũng khuyến cáo nông dân cần chủ động áp dụng đồng bộ các giải pháp kỹ thuật. Trước hết, cần lựa chọn cây trồng phù hợp, có khả năng chịu hạn như dưa leo, bầu, bí đao, hành, các loại rau ăn lá ngắn ngày,... Bố trí thời vụ hợp lý, tránh xuống giống vào thời gian nắng nóng cao điểm. Tăng cường che phủ đất bằng màng phủ nông nghiệp, rơm rạ để giữ ẩm cho đất.
Nên tưới rau 2 lần vào sáng sớm và chiều mát, tránh tưới vào buổi trưa nắng, khuyến khích áp dụng các biện pháp tưới tiết kiệm như tưới phun, tưới nhỏ giọt để vừa tiết kiệm nước, vừa đảm bảo độ ẩm cần thiết cho cây. Ngoài ra, có thể sử dụng thêm lưới che mát đối với các loại rau ăn lá để hạn chế tác động trực tiếp của nắng nóng.Việc sử dụng phân bón và thuốc bảo vệ thực vật phải tuân thủ nguyên tắc “4 đúng” nhằm tối ưu chi phí, hạn chế rủi ro và đảm bảo an toàn cho sản phẩm. Cần lưu ý bón bổ sung phân hữu cơ, hữu cơ vi sinh để tăng cường dinh dưỡng, giúp đất giữ ẩm tốt hơn, mùa khô hạn không bón phân đạm, bón phân nên bón vào buổi chiều mát, hạn chế tỉa cành, lá quá nhiều trong thời điểm nắng nóng.
Việt Trinh - TTKN