image banner
HƯỚNG DẪN PHÒNG NGỪA, XỬ LÝ NGỘ ĐỘC MẶN TRÊN LÚA – TÔM VỤ MÙA 2026–2027
Lượt xem: 353

Trước nguy cơ độ mặn trong đất và nước ruộng gia tăng khi mùa mưa có khả năng kết thúc sớm, ngành chuyên môn tỉnh Cà Mau khuyến cáo nông dân sản xuất lúa – tôm chủ động kiểm tra nguồn nước, thực hiện các biện pháp rửa mặn, chăm sóc và phục hồi cây lúa nhằm hạn chế thiệt hại, bảo vệ năng suất vụ mùa 2026–2027.

anh tin bai
 

Theo Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật tỉnh Cà Mau, qua kiểm tra thực tế đồng ruộng, diện tích lúa – tôm trên địa bàn tỉnh hiện chủ yếu ở giai đoạn mạ đến đẻ nhánh. Độ mặn đo được trong ruộng và ngoài kênh dao động từ 0,6–2,2‰. Trong khi đó, mùa mưa năm 2026 có khả năng kết thúc sớm vào giữa tháng 11. Lượng mưa giảm, kết hợp với thời tiết nắng nóng làm tăng lượng nước bốc hơi, khiến muối dễ tích tụ trong đất và nước ruộng, ảnh hưởng bất lợi đến sinh trưởng, phát triển của cây lúa.

Đặc biệt, ở giai đoạn mạ và đẻ nhánh, cây lúa rất dễ bị ảnh hưởng nếu độ mặn tăng cao. Tình trạng ngộ độc mặn có thể làm cây sinh trưởng chậm, giảm khả năng đẻ nhánh, suy yếu, thậm chí chết cây; đồng thời ảnh hưởng đến quá trình trổ bông, thụ phấn và năng suất cuối vụ nếu không được phát hiện, xử lý kịp thời.

Chủ động phòng ngừa, rửa mặn cho ruộng lúa

Để hạn chế nguy cơ ngộ độc mặn, ngành chuyên môn khuyến cáo nông dân cần thường xuyên thăm đồng, theo dõi dự báo thời tiết, tình hình mưa và diễn biến xâm nhập mặn; đồng thời kiểm tra độ mặn trong ruộng và nguồn nước cấp trước khi đưa nước vào sản xuất.

Khi có đủ nguồn nước ngọt, bà con nên tận dụng nước mưa và nguồn nước ngọt trên sông, kênh để đưa vào ruộng, ngâm từ 2–3 ngày rồi tháo cạn. Tùy điều kiện thực tế, có thể thực hiện từ 2–3 lần nhằm giảm độ mặn trong đất, tạo điều kiện thuận lợi cho cây lúa sinh trưởng và phát triển.

Nông dân cần chủ động tích trữ nước ngọt trước khi kết thúc mùa mưa để phục vụ sản xuất trong các giai đoạn tiếp theo. Hạn chế tối đa việc đưa nước có độ mặn cao vào ruộng, tránh làm gia tăng lượng muối tích tụ trong đất và gây ảnh hưởng đến cây lúa.

Nhận biết sớm dấu hiệu lúa bị ngộ độc mặn

Một số biểu hiện thường gặp khi cây lúa bị ngộ độc mặn là chóp lá khô, quăn lại và cháy dần xuống phía dưới; lá non có thể chuyển sang màu trắng hoặc vàng cam, trên gân lá xuất hiện nhiều vệt nâu đỏ. Bộ rễ suy yếu, kém phát triển khiến cây giảm khả năng hút nước và chất dinh dưỡng.

Ở giai đoạn đầu vụ, cây lúa bị ảnh hưởng thường sinh trưởng chậm, đẻ nhánh kém và suy yếu dần. Trường hợp bị nặng có thể dẫn đến chết cây, gây mất mật độ và ảnh hưởng đến năng suất. Vì vậy, khi phát hiện các biểu hiện bất thường, nông dân cần kiểm tra độ mặn và áp dụng biện pháp xử lý phù hợp, không để tình trạng kéo dài.

Biện pháp xử lý, chăm sóc và phục hồi cây lúa

Đối với ruộng lúa đang ở giai đoạn mạ đến đẻ nhánh, khi có đủ nguồn nước ngọt, bà con có thể đưa nước vào ruộng, duy trì mực nước phù hợp với chiều cao cây lúa, tránh ngập sâu gây hại cây mạ. Thực hiện ngâm nước từ 2–3 ngày rồi tháo nước, sau đó bổ sung nước ngọt trở lại. Việc thay nước có thể thực hiện 2–3 lần trong vòng 30 ngày sau sạ, tùy nguồn nước và mức độ nhiễm mặn. Chỉ bón phân đợt 1 khi cây lúa sinh trưởng ổn định và có dấu hiệu phục hồi.

Đối với ruộng bị khô nước, khi nguồn nước sông, kênh có độ mặn dưới 2‰, nông dân có thể xem xét bơm nước vào ruộng để duy trì độ ẩm, hạn chế muối tích tụ trong đất. Mực nước cần được điều chỉnh phù hợp, tránh gây ngập sâu đối với cây lúa còn nhỏ.

Theo hướng dẫn của Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật, trong trường hợp cần hỗ trợ cây lúa giảm stress, nông dân có thể sử dụng các sản phẩm chứa hoạt chất Brassinolide theo đúng hướng dẫn trên nhãn; hoặc bón Super Humic với liều lượng 1–2 kg/ha, phun phân KNO₃ qua lá với liều lượng 1–1,5 kg/ha trước khi bơm nước lợ vào ruộng 1 ngày.

Đối với vùng có độ mặn dưới 3‰, khi cây lúa xuất hiện dấu hiệu ngộ độc mặn như cháy chóp lá, khô đọt non, chóp đọt non chuyển trắng hoặc chết cây, hướng dẫn chuyên môn khuyến cáo có thể bón vôi CaO hoặc CaSO₄ với liều lượng 300–350 kg/ha. Sau khi bón vôi khoảng 2–3 đêm, tiến hành rút cạn nước ruộng để đưa lượng muối ra ngoài, sau đó thay nước mới.

Trường hợp không sử dụng vôi, có thể tháo cạn nước ruộng rồi bơm nước trở lại, kết hợp bổ sung sản phẩm điều hòa sinh trưởng chứa hoạt chất Brassinolide hoặc bón Super Humic với liều lượng 1–2 kg/ha, kết hợp khoảng 300 kg/ha phân lân. Sau khoảng 5 ngày, nếu kiểm tra thấy cây lúa ra lá mới và rễ mới thì đó là dấu hiệu cho thấy cây đang phục hồi.

Ngoài ra, để hỗ trợ cây lúa phục hồi và tăng khả năng đẻ nhánh, nông dân có thể phun định kỳ 5–7 ngày/lần các chế phẩm tăng cường khả năng chống chịu mặn có hoạt chất Brassinosteroid hoặc các loại phân bón lá phù hợp theo hướng dẫn sử dụng. Việc sử dụng phân bón, chế phẩm cần căn cứ tình trạng thực tế của cây lúa, bảo đảm đúng liều lượng và thời điểm, tránh lạm dụng khi cây đang bị stress do mặn.

Tăng cường theo dõi, bảo vệ sản xuất lúa – tôm

Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật tỉnh Cà Mau đề nghị các địa phương phối hợp với cơ quan chuyên môn, hợp tác xã và tổ hợp tác tăng cường tuyên truyền, hướng dẫn nông dân kiểm tra độ mặn, quản lý nguồn nước và chăm sóc cây lúa phù hợp với từng giai đoạn sinh trưởng.

Trung tâm Khuyến nông tỉnh phối hợp với các đơn vị liên quan đẩy mạnh thông tin, hướng dẫn kỹ thuật quản lý nước, sử dụng phân bón hợp lý và áp dụng các giải pháp phục hồi cây lúa bị ảnh hưởng bởi độ mặn. Các trạm chuyên môn tăng cường kiểm tra đồng ruộng, theo dõi diễn biến độ mặn, kịp thời cảnh báo và hướng dẫn xử lý khi phát sinh tình huống bất thường.

Chủ động phòng ngừa, phát hiện sớm và xử lý đúng kỹ thuật là giải pháp quan trọng giúp nông dân giảm thiểu thiệt hại do ngộ độc mặn. Ngành chuyên môn khuyến cáo bà con thường xuyên kiểm tra nguồn nước, tranh thủ tích trữ và sử dụng hiệu quả nguồn nước ngọt, góp phần bảo vệ cây lúa, ổn định năng suất và nâng cao hiệu quả sản xuất lúa – tôm vụ mùa 2026–2027 trên địa bàn tỉnh Cà Mau.

(Chi tiết: Công văn hướng dẫn xử lý, chăm sóc lúa trên đất nuôi tôm bị ngộ độc mặn)

Thúy Lam, TTKN

Thống kê truy cập
  • Đang online: 9
  • Hôm nay: 878
  • Trong tuần: 6 402
  • Tất cả: 378554